Czuwaj !

Krzyż harcerski był wzorowany na krzyżu Virtuti Militari, jest to krzyż równoramienny (cztery ramiona oznaczają strony świata) otoczony dwoma wieńcami-  laurowym i dębowym- symbolizują one siłę, mądrość i władzę. Na środku krzyża znajduje się lilijka. Charakterystyczną cechą krzyża jest związany z pozdrowieniem harcerskim napis „czuwaj” – znajduje się on na dwóch poziomych ramionach krzyża. Kolejne stopnie harcerskie to oznaczane są dodatkowymi złotymi i srebrnymi wieńcami. Lilijka po środku krzyża harcerskiego jest symbolem czystości. Na ramionach krzyża zostały umieszczone ziarenka piasku, symbolizujące, ze harcerska rodzina jest liczna jak ziarna piachu (inna interpretacja mówi o tym, że piasek symbolizuje kamienie będące przeszkodami na drodze życiowej). Krzyż wykonany jest ze srebrnego metalu i monopol na jego bicie jest Mennica Państwowa. Dewizą krzyża jest sentencja „per aspera ad astra” czyli przez ciernie do gwiazd. Odpowiednikiem krzyża harcerskiego w gromadach harcerskich jest znaczek zuchowy.

Sznur funkcyjny to element umundurowania harcerskiego, jego wygląd świadczy o funkcji jaką pełni jego właściciel. Sznury dzieli się na klika rodzajów: gładkie, plecione i poczwórnie plecione, zawsze jednak zakończone metalową skuwką. Wiele środowisk wymaga, aby harcerz własnoręcznie uplótł sznur, który będzie nosił. Istnieje kilkanaście sposobów noszenia sznura, i mają one znaczenie jeżeli chodzi o funkcję właściciela. Niekiedy, ze względu na mnogość sposobów noszenia i wiązań sznura, ciężko określić jaką funkcję pełni noszący. Zależy to również od organizacji do jakiej dany harcerz należy. W celu uproszczenia wprowadzono pewne zasady, związane z kolorami sznurów, które są takie same dla wszystkich środowisk. Sznury te noszone są zawsze spod ramienia. Kolor brązowy sznura przy mundurze oznacza, ze osobą, która go nosi jest zastępowym, kolor zielony symbolizuje, że noszący pełny funkcję druha przybocznego, natomiast sznur granatowy zarezerwowany jest dla funkcji drużynowego. Osobna kolorystyka sznurów dotyczy także jednostek organizacyjnych.

Mówią, że harcerstwo to doskonały i wspaniały sposób na życie. My chcieliśmy się o tym przekonać, dlatego porozmawialiśmy z panią Izabelą Marszałek, emerytowaną już działaczką ruchu harcerskiego. Pani Izabela przez prawie pół wieku czynnie zajmowała się harcerstwem. Swoją przygodę z harcerstwem zaczęła już jako 18-latka w 1963 roku w rodzinnym Krakowie. Pani Izabela wspomina to tak: „To były najpiękniejsze lata mojego życia i dziś zrobiłabym wszystko, aby móc jeszcze raz to wszystko przeżyć”. Swoją karierę rozpoczynała jako ochotniczka w ZHP, a w roku 1971 była już doświadczoną instruktorką, gotową uczyć innych młodych ludzi patriotyzmu, miłości do narodu i bezwarunkowej pomocy bliźnim. „Często pomagaliśmy biednym i bezdomnym, zbiórki pieniędzy, jedzenia i odzieży były codziennością i robiliśmy to z wielką ochotą” – wspomina pani Izabela. Zapewniła nas również, że to właśnie dzięki harcerstwu udało jej się dożyć późnych lat w szczęściu i miłości. Córki pani Izabeli i wnuczki dziś również zajmują się harcerstwem.

Harcerstwo to ruch społeczny, szczególnie rozpowszechniony wśród dzieci i młodzieży, który ma za zadanie przede wszystkim wychowanie młodego człowieka na prawego, dobrego i uczciwego obywatela. Młodzi ludzie wychowywani są w duchu partnerstwa, bezinteresownej pomocy bliźnim, służbie ojczyźnie i obywatelom. Dlatego bardzo często można zobaczyć harcerzy, wykonujących swoje zadania, służąc potrzebującym. Organizowane są liczne akcje, w których harcerze uczą się odpowiedzialności za innych, bezwarunkowej pomocy, odwagi i pokory. Harcerze pomagają między innymi przeprowadzać starszych przez jezdnię, robić zakupy dla osób, które nie mogą wychodzić z domu, pomagają organizować jedzenie i ubrania najbardziej potrzebującym i bezdomnym. Często organizują zbiórki pieniędzy na potrzebne cele, lub też zbiórki przyrządów szkolnych, takich jak: zeszyty, bloki rysunkowe, kredki, linijki, farby i piórniki dla dzieci z ubogich rodzin. Ostatnio można było spotkać harcerzy w supermarketach, pomagając klientom w pakowaniu zakupów. Pomagają chętnie w schroniskach dla zwierząt.

Harcerstwo jest to bardzo popularny wśród dzieci i młodzieży ruch w Polsce. W naszym kraju istnieje wiele związków i organizacji, zajmujących się rozwijaniem w świadomości młodych ludzi idei harcerskich. Ponieważ głównym zadaniem ruchu harcerskiego jest wychowywanie dzieci i młodzieży na dobrych ludzi i obywateli, bardzo ważna i skuteczna okazała się współpraca organizacji harcerskich ze szkołami. Bowiem to właśnie szkoła jest miejscem, w którym dzieci spędzają większość swojego czasu, uczą się pewnych zachować i współistnienia w grupie rówieśników. Harcerstwo może odegrać tutaj dużą w wychowaniu dzieci w duchu patriotyzmu i służbie ojczyzny. Przynależność do grupy harcerzy pomoże również dzieciom i młodzieży osiągnąć samodzielność, dyscyplinę, tak ważną w nauce, chęć pomagania innym ludziom i rozwijanie innych zainteresowań. Jest to również doskonała forma spędzania wolnego czasu, która uczy i kształtuje osobowość. Dlatego w wielu szkołach działają koła harcerskie, w których uczestniczy w każdej szkole bardzo wielu uczniów.