Czuwaj !

Harcerstwo jest organizacją o charakterze hierarchicznym. Dzięki możliwości zdobywania kolejnych szczebli w hierarchii, harcerze mają motywację do samodoskonalenia się. Kolejne stopnie w ZHP i ZHR nieco się od siebie różnią. Zanim harcerz tak na prawdę zostanie harcerzem i zacznie zdobywać pierwsze stopnie musi przejść próbę harcerską, przejście próby kończy się zdobyciem krzyża harcerskiego i przyrzeczeniem harcerskim. Zalecany czas próby wynosi od 3 do 6 miesięcy, aby zdać próbę harcerską należy znać i rozumieć prawo harcerskie i treść przyrzeczenia a także wykonać z zastępem przynajmniej jedno zadanie zespołowe. Pozostałe elementy ustalane są indywidualnie przez każdą drużynę. Zdobywanie stopni i przechodzenie prób to element wychowania harcerskiego, dzięki temu harcerze starają się być coraz lepsi, uczy postępowania według pewnych zasad. Określony jest pewien ideał, do którego należy dążyć. Harcerz bez stopnia w niektórych środowiskach zwany jest biszkoptem, ale nie jest to nazewnictwo używane oficjalnie.

Obozy harcerskie to nie tylko zabawa. Żeby wszystko się mogło udać, starsi harcerze najpierw muszą przygotować teren pod obozy. Przed docelowym wyjazdem wszystkich harcerzy starszyzna obozowa wyjeżdża na kwaterkę, jest to tygodniowy wyjazd przygotowujący narzędzia, kuchnie, stołówkę, teren i żerdki pod przyjazd młodszych harcerzy. Bardzo często harcerze muszą za zgodą leśniczego sami powycinać żerdzie i przetransportować je do swojego obozu. Po przyjeździe reszty harcerzy zaczyna się pionierka. Wtedy buduje się najróżniejsze budowle. Każdy podobóz sam musi zaplanować swój wystrój, który powinien pasować do wcześniej zaplanowanej obrzędowości. Gdy wszystko jest gotowe, czas zacząć właściwy obóz. Jest dużo śpiewu, gier, zabaw, ale i pracy. Każda drużyna przez dwa dni pomaga mieszkańcom wsi przy różnych pracach. Są one najróżniejsze, począwszy od pielenia ziemniaków, skończywszy na przerzucaniu gnoju. Na obozie jest dużo obowiązków i dyscypliny. Telefony komórkowe włączone mają tylko najważniejsze osoby. Obóz to naprawdę miła odskocznia od normalnego życia.

Uniformem, który jest noszony przez polskich skautów jest mundur harcerski. Jego pierwotną funkcją była ochrona ubrań cywilnych, które mogły być zostać zniszczone. Jest wzorowany na mundurach wojskowych, dla harcerzy jest symbolem jedności i wspólnym mianownikiem dla całej harcerskiej braci. Szczegółowe wytyczne dotyczące stroju określają poszczególne organizacje zrzeszające harcerzy. Elementami munduru harcerskiego są bluza mundurowa (dla chłopców w kolorze szarym, bądź khaki, dla dziewcząt szare) spodnie (lub spódniczka w przypadku dziewcząt) oraz nakrycie głowy (rodzaj zależy od środowiska harcerskiego). Dodatki do munduru stanowią chusta i pierścień na nią, sznury, okrycie wierzchnie, krzyż harcerski, lilijka oraz pas harcerski. Wyróżnia się dwa typy mundurów- polowy i galowy. Obowiązkiem każdego harcerza jest dbanie o mundur i noszenie go z szacunkiem i godnością. Producenci mundurów działają na specjalnej licencji , którą określa główna siedziba ZHP.

Sznur funkcyjny to element umundurowania harcerskiego, jego wygląd świadczy o funkcji jaką pełni jego właściciel. Sznury dzieli się na klika rodzajów: gładkie, plecione i poczwórnie plecione, zawsze jednak zakończone metalową skuwką. Wiele środowisk wymaga, aby harcerz własnoręcznie uplótł sznur, który będzie nosił. Istnieje kilkanaście sposobów noszenia sznura, i mają one znaczenie jeżeli chodzi o funkcję właściciela. Niekiedy, ze względu na mnogość sposobów noszenia i wiązań sznura, ciężko określić jaką funkcję pełni noszący. Zależy to również od organizacji do jakiej dany harcerz należy. W celu uproszczenia wprowadzono pewne zasady, związane z kolorami sznurów, które są takie same dla wszystkich środowisk. Sznury te noszone są zawsze spod ramienia. Kolor brązowy sznura przy mundurze oznacza, ze osobą, która go nosi jest zastępowym, kolor zielony symbolizuje, że noszący pełny funkcję druha przybocznego, natomiast sznur granatowy zarezerwowany jest dla funkcji drużynowego. Osobna kolorystyka sznurów dotyczy także jednostek organizacyjnych.

Prawa i obowiązki harcerza definiowane są przez Prawo Harcerskie. Zawiera ono zbiór 10 punktów, według których każdy harcerz powinien postępować. Prawo Harcerskie zabrania między innymi palenia tytoniu, czy spożywania napojów alkoholowych, dlatego też wielu starszych członków tej organizacji z szacunku do niej samej w pewnej chwili rezygnuje z przynależności do harcerstwa  na rzecz wymienionych wcześniej używek. Nie mniej jednak Prawo Harcerskie jest zbiorem wytycznych, którymi powinni kierować się młodzi ludzie. Prawo harcerzy ZHR różni się nieco od Prawa harcerzy ZHP, natomiast nie są to zasadnicze kwestie w których organizacje te się od siebie różnią. Cele ich są praktycznie takie same. Ważnym elementem jest również Przyrzeczenie Harcerskie- uroczysta deklaracja przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego lub ( w niektórych środowiskach) chusty harcerskiej, składana zazwyczaj na początku aktywności związanej z uczestnictwem w organizacji, jest one równoznaczne z przyjęciem do harcerstwa.

Harcerstwo to ruch ideologiczny, mający za zadanie przede wszystkim wychowanie dzieci i młodzieży. W naszym kraju działa wiele związków i organizacji, zajmujących się tą właśnie kwestią. Harcerz to człowiek odpowiedzialny, wychowany w duchu patriotyzmu, służbie swojemu krajowi i Bogu, stale kultywujący tradycje państwowe, szczególnie w kwestii odzyskanej niepodległości w 1918 roku. Dobry harcerz powinien pomagać bliźnim, być wrażliwy na krzywdę społeczną, chronić przyrodę, walczyć z wszelkim złem i egoizmem ludzkim. Ważne jest, aby harcerz stale pogłębiał swoją wiedzę w różnych dziedzinach życia i nauki, aby podążał za postępem naukowym i nowinkami technicznymi, by potrafił rozwiązywać problemy i mógł przez to skutecznie pomagać innym ludziom. Ważna jest również odwaga samodzielność, dyscyplina, szczerość, skromność i przejawianie własnej inicjatywy. Ważne jest bowiem, aby harcerz świadomie starał się kształtować swoją osobowość i pracował nad własnym charakterem. Pomagają w tym liczne organizacje i związki harcerskie.