Czuwaj !

Ogień towarzyszy harcerzom przy najważniejszych chwilach życia harcerskiego. Jest przy nich przy ślubowaniach i przy fascynujących opowieściach o zamierzchłych czasach. Ogniska dla harcerzy to nie tylko palące się drewno i pieczenie kiełbasek. Jest to czas rozmów, wspomnień i refleksji. Drużyny mają różne tradycje, niektóre gdy ognisko nie rozpali się od jednej zapałki nie zaczynają go, przez co harcerzy mija gawęda i śpiewy. Gawęda jest to najczęściej historia która niesie ze sobą wiele wskazówek dla młodszych harcerzy, jak powinni się zachowywać i jak harcerstwo wyglądało kiedyś i dziś. W miejskiej dżungli niestety nie ma miejsc na ogniska, co za tym idzie harcerze zastępują je innym ogniem. Kominki przebieg mają taki sam jak ognisko, są śpiewy i gawęda. Siedzi się do późnego wieczoru i rozmawia o wszystkich sprawach dotykających harcerzy. Wszyscy są dla siebie otwarci i przyjaźni. Często jest wesoło i radośnie, a innym razem poważnie i ogarniają wszystkich refleksje.

Gry harcerskie łączą w sobie wiedzę i sprawność fizyczną. Trwają one nawet kilka dni. Najczęściej polegają na bieganiu z punktu A do punktu B i sprawdzaniu się na różnych płaszczyznach. Wszystko oczywiście jest punktowane, a nagrody dla najlepszych często kosztowne. Prestiżowe gry takie jak zlot Św. Jerzego dla harcerzy, czy zlot Św. Kingi dla harcerek są znane w całej Polsce. Konkurują w nich osoby z całej Polski, a nagrodami są markowe namioty. Oprócz między drużynowych zawodów, są również zawody indywidualne, przeprowadzane w szeregach drużyn czy okręgu. Harcerze kojarzeni są z ogniskami i śpiewem. Oprócz zwykłych piosenek uwielbiają oni również pląsy, są to krótkie, często humorystyczne piosenki, które dodatkowo mają określone gesty i ruchy, co daje dużo śmiechu i radości tak młodszym, jak i starszym harcerzom. Organizowane są również harcerskie zawody sportowe, a na obozach olimpiady. Wszystkie zawody są punktowane. Punkty taki są zliczane co roku i wyłaniana jest najlepsza drużyna.

Harcerskie biwaki to krótkie wyjazdy, najczęściej weekendowe. Spotykają się oni również na Wigilie i Święta Bożego Narodzenia. Na wyjazdach odbywają się kominki, gry i odgrywane scenki. Wszyscy harcerze biorą w tym udział, za każde zadanie otrzymuje się punkty i pod koniec biwaków podlicza się je wybierając najlepszą drużynę. W czasie takich wyjazdów harcerze zwiedzają miasta, gdyż każdy wyjazd jest do innego miejsca. Zimowe wyjazdy najczęściej odbywają się w górach, gdzie harcerze uczą się obsługi CB radio, oraz oznaczeń szlaków. Zdarzały się wypadki, kiedy harcerze zagubili się w śnieżyce i odbyły się poszukiwania. Na szczęście harcerze zawsze są przygotowani na różne wypadki i szybko się znaleźli. Biwaki szczególnie cieszą młodszych harcerzy, gdyż jest dla nich przygotowane wiele atrakcji. Są to często nowi harcerze którzy zaczynają dopiero swoją przygodę. Dlatego biwaki są dla nich przedsmakiem obozów i akcji harcerskich. Na wyjazdach panuje rodzinna atmosfera, gdzie każdy może prosić o pomoc inną osobę.

Historia harcerstwa w Polsce sięga pierwszej wojny światowej. W okresie międzywojennym harcerstwo stało się najpopularniejszym ruchem młodzieżowym na terenie naszego kraju. Z założenia powinien być to ruch nie związany z polityką, ale jako że w tamtejszych czasach zrzeszał tysiące młodych ludzi to wiele obozów politycznych próbowało zyskać względy polskich skautów. Wśród harcerzy było wielu stronników endecji, którzy po przewrocie majowym wystąpili z organizacji. Zwolennicy narodowej demokracji byli prześladowani. Działalność patriotyczna harcerzy to między innymi udział w wojnie polsko- bolszewickiej z 1920 roku. Do walki, w wyniku pospolitego ruszenia stanęło wówczas ponad 20 000 harcerzy w tym 6 000 do boju na froncie. W czasie przewrotu majowego w 1926 roku wielu harcerzy było zaangażowanych w działalność medyczną w wielu punktach w warszawie. Harcerstwo jako organizacja przetrwało do czasów obecnych, ma niezwykle bogatą historię a harcerze- wiele znamienitych zasług na swoim  koncie.

Obrzędowość jest cechą szczególnie charakterystyczną dla polskiego ruchu harcerskiego. Może być ona różna dla każdej jednostki organizacyjnej. Podstawowe jednostki to np. gromada zuchowa, czy drużyna harcerska. Elementami obrzędowości danej grupy są: jej powitanie i pożegnanie, sposób przyjmowania nowych członków do grupy, sposób nadawania barw, sposób organizacji środków finansowych, elementów tych może być oczywiście znacznie więcej, nie są stawiane żadne ograniczenia. Bardzo często obrzędowość w gromadzie, czy drużynie harcerskiej ma wspólne elementy, bądź nawiązuje do obrzędowości całego szczepu. Zachowanie tych elementów wzmaga u członków drużyny lub gromady poczucie przynależności do reszty, potęguje również wrażenie, że grupa społeczna, do której należą jest wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Nie należy jednak przesadzać, jeżeli chodzi o ilość elementów obrzędowych, ich nadmiar może przynieść efekt zupełnie odwrotny do zamierzonego, jak wszędzie, konieczne jest zachowanie pełnej równowagi.

Wielu rodziców zastanawia się jak wychować swoje dziecko, aby nie nasiąknęło ono pozbawionymi wartości treściami płynącymi z mediów oraz destruktywnymi zachowaniami zaczerpniętymi od innych ludzi. W dobie, gdzie ciężko o poważne autorytety, na których dziecko mogłoby się wzorować warto zaproponować swojemu synowi czy córce wstąpienie do harcerstwa. Organizacja ta ma silnie patriotyczny charakter, kieruje zainteresowania młodego człowieka w stronę historii, zwiększa świadomość bycia Polakiem. Ponad  to uczy samodoskonalenia, dyscypliny oraz tego jak słusznie postępować w życiu. Pełni ogromną rolę w procesie poznawczym i wychowawczym dziecka. Młodsze dzieci będą miały okazję do wielu zabaw w swojej grupie rówieśniczej, zabaw na świeżym powietrzu, dzięki temu będzie mogło  choć na chwilę oderwać się od telewizora czy gry komputerowej. Dzięki przynależności do harcerstwa dziecko pozna istotne wartości, które być może odwiodą je w przyszłości od zagrożeń współczesnego świata, takich jak np. alkohol czy narkotyki.

Spotkania harcerskie to nie tylko zbiórki czy obozy w dobie internetu harcerze spotykają się na czatach i w odpowiednich grupach na portalach społecznościowych. Pozwala to na poznawanie nowych ludzi o podobnych poglądach i zainteresowaniach zamieszkujący nawet tysiące kilometrów od naszego miejsca zamieszkania. Na portalach poświęconych tematyce harcerskiej można skorzystać z szerokiej bazy gier, pląsów i gawęd harcerskich- idealnie narzędzie dla drużynowego, któremu skończyły się pomysły na zbiórki. Zainteresowani tematyką mogą zapoznać się również z bogatą historią harcerstwa, zarówno w Polsce jak i za granicą, mogą przeczytać biografie ludzi związanych z polskim skautingiem, poznać znaczenie poszczególnych symboli a przeczytać cytaty tematyczne. Zarejestrowani użytkownicy mogą wypowiedzieć się na forum na rozmaite kwestie, niekonieczne związane z motywem przewodnim portalu. Na pewno każdy, kto odwiedzi tego typu stronę, dzięki jej wszechstronności znajdzie coś co go mocno zainteresuje.

Prawa i obowiązki harcerza definiowane są przez Prawo Harcerskie. Zawiera ono zbiór 10 punktów, według których każdy harcerz powinien postępować. Prawo Harcerskie zabrania między innymi palenia tytoniu, czy spożywania napojów alkoholowych, dlatego też wielu starszych członków tej organizacji z szacunku do niej samej w pewnej chwili rezygnuje z przynależności do harcerstwa  na rzecz wymienionych wcześniej używek. Nie mniej jednak Prawo Harcerskie jest zbiorem wytycznych, którymi powinni kierować się młodzi ludzie. Prawo harcerzy ZHR różni się nieco od Prawa harcerzy ZHP, natomiast nie są to zasadnicze kwestie w których organizacje te się od siebie różnią. Cele ich są praktycznie takie same. Ważnym elementem jest również Przyrzeczenie Harcerskie- uroczysta deklaracja przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego lub ( w niektórych środowiskach) chusty harcerskiej, składana zazwyczaj na początku aktywności związanej z uczestnictwem w organizacji, jest one równoznaczne z przyjęciem do harcerstwa.

Harcerstwo w Polsce to odpowiednik brytyjskiego skautingu- ruchu młodzieżowego społecznego i pedagogicznego, który ma na celu samodoskonalenie i braterstwo, z definicji jest to ruch nie powiązany z organizacjami politycznymi, szanujący natomiast wartości religijne. Harcerstwo to instytucja z opierająca się na pewniej hierarchii i zasadach regulowanych przez Prawo Harcerskie. Mniejsze dzieci mogą wstąpić do Zuchów- jest to najmłodsza grupa metodyczna w organizacji harcerskiej. Zuchem może zostać dziecko będące w pierwszej klasie szkoły podstawowej, musi ono złożyć obietnicę zuchową i przestrzegać Prawa Zucha. Zbiórki gromad zuchowych zazwyczaj odbywają się z szkolnych świetlicach w zimie, a latem na szkolnych boiskach. Teoretycznie powinien występować podział na chłopców i dziewczynki, natomiast w praktyce jest to rzadko stosowane, zwłaszcza w gromadach o niskiej liczebności. Nieco starszy zuch, będący w czwartej klasie szkoły podstawowej, mający 10 lat może już zostać wcielony do drużyny harcerskiej.

Mówią, że harcerstwo to doskonały i wspaniały sposób na życie. My chcieliśmy się o tym przekonać, dlatego porozmawialiśmy z panią Izabelą Marszałek, emerytowaną już działaczką ruchu harcerskiego. Pani Izabela przez prawie pół wieku czynnie zajmowała się harcerstwem. Swoją przygodę z harcerstwem zaczęła już jako 18-latka w 1963 roku w rodzinnym Krakowie. Pani Izabela wspomina to tak: „To były najpiękniejsze lata mojego życia i dziś zrobiłabym wszystko, aby móc jeszcze raz to wszystko przeżyć”. Swoją karierę rozpoczynała jako ochotniczka w ZHP, a w roku 1971 była już doświadczoną instruktorką, gotową uczyć innych młodych ludzi patriotyzmu, miłości do narodu i bezwarunkowej pomocy bliźnim. „Często pomagaliśmy biednym i bezdomnym, zbiórki pieniędzy, jedzenia i odzieży były codziennością i robiliśmy to z wielką ochotą” – wspomina pani Izabela. Zapewniła nas również, że to właśnie dzięki harcerstwu udało jej się dożyć późnych lat w szczęściu i miłości. Córki pani Izabeli i wnuczki dziś również zajmują się harcerstwem.