Czuwaj !

Pierwowzorem dla polskiego harcerstwa jest skauting. Jest to ruch młodzieżowy zapoczątkowany na przełomie XIX i XX wieku  w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych Ameryki. Skauting to ruch społeczny, do którego mogą należeć wszyscy, najmniejszego znaczenia nie ma rasa, pochodzenie czy też wyznanie człowieka. Podstawowym celem skautingu jest rozwój młodego człowieka, pokazanie mu jak może w pełni wykorzystać swoje umiejętności zarówno fizycznie, duchowe jak i umysłowe, pokazuje jak powinien postępować przykładny obywatel i członek wspólnoty. Również Prawo Harcerskie w Polsce opiera się na sformułowanym przez Roberta Baden-Powella of Gilwell, poszczególne punkty zostały w nieznacznym stopniu zmodyfikowanie, ale ogólna idea pozostała niemal taka sama. Do podstawowych obowiązków zarówno skauta jak i harcerza należą: pomoc bliźniemu, dotrzymywanie obietnic, rycerskie postępowanie, dbanie o zwierzęta i przyrodę, zachowanie pogody ducha oraz pozostawanie w czystości w myśli, mowie i uczynku

Harcerze są grupą społeczną zdecydowanie zasługującą na szczególną uwagę. Ci młodzi ludzie, dobrowolnie zrzeszeni w grupy, bardzo często zajmują się pomocą ludziom potrzebującym. Nie rzadko pracują jako wolontariusze w szkołach- pomagając słabszym uczniom w odrabianiu lekcji, organizują zabawy w świetlicy. Spotkać można ich również w domach opieki i hospicjach, gdzie zajmują się ludźmi starszymi i chorymi. Harcerze mieli swój udział także w ograniczaniu skutków wielkiej powodzi w 1997 roku. Za każdym razem jest to pomoc zupełnie bezinteresowna, wykonywana tylko i wyłącznie z potrzeby serca, nie nastawiona na zysk, choć tak naprawdę obowiązek pomocy bliźniemu zawarty jest w spisie 10 praw, którymi powinien kierować się każdy harcerz. Te młode osoby, które podejmują się tego typu obowiązkom, zdecydowanie zasługują na szacunek ze strony każdego innego człowieka. Jest to naprawdę piękna i wzniosła inicjatywa, która zasługuje na szczególny podziw. Wszak nie każdy jest w stanie sprostać tym wyzwaniom.

Obrzędowość jest cechą szczególnie charakterystyczną dla polskiego ruchu harcerskiego. Może być ona różna dla każdej jednostki organizacyjnej. Podstawowe jednostki to np. gromada zuchowa, czy drużyna harcerska. Elementami obrzędowości danej grupy są: jej powitanie i pożegnanie, sposób przyjmowania nowych członków do grupy, sposób nadawania barw, sposób organizacji środków finansowych, elementów tych może być oczywiście znacznie więcej, nie są stawiane żadne ograniczenia. Bardzo często obrzędowość w gromadzie, czy drużynie harcerskiej ma wspólne elementy, bądź nawiązuje do obrzędowości całego szczepu. Zachowanie tych elementów wzmaga u członków drużyny lub gromady poczucie przynależności do reszty, potęguje również wrażenie, że grupa społeczna, do której należą jest wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Nie należy jednak przesadzać, jeżeli chodzi o ilość elementów obrzędowych, ich nadmiar może przynieść efekt zupełnie odwrotny do zamierzonego, jak wszędzie, konieczne jest zachowanie pełnej równowagi.

Wielu rodziców zastanawia się jak wychować swoje dziecko, aby nie nasiąknęło ono pozbawionymi wartości treściami płynącymi z mediów oraz destruktywnymi zachowaniami zaczerpniętymi od innych ludzi. W dobie, gdzie ciężko o poważne autorytety, na których dziecko mogłoby się wzorować warto zaproponować swojemu synowi czy córce wstąpienie do harcerstwa. Organizacja ta ma silnie patriotyczny charakter, kieruje zainteresowania młodego człowieka w stronę historii, zwiększa świadomość bycia Polakiem. Ponad  to uczy samodoskonalenia, dyscypliny oraz tego jak słusznie postępować w życiu. Pełni ogromną rolę w procesie poznawczym i wychowawczym dziecka. Młodsze dzieci będą miały okazję do wielu zabaw w swojej grupie rówieśniczej, zabaw na świeżym powietrzu, dzięki temu będzie mogło  choć na chwilę oderwać się od telewizora czy gry komputerowej. Dzięki przynależności do harcerstwa dziecko pozna istotne wartości, które być może odwiodą je w przyszłości od zagrożeń współczesnego świata, takich jak np. alkohol czy narkotyki.

Sznur funkcyjny to element umundurowania harcerskiego, jego wygląd świadczy o funkcji jaką pełni jego właściciel. Sznury dzieli się na klika rodzajów: gładkie, plecione i poczwórnie plecione, zawsze jednak zakończone metalową skuwką. Wiele środowisk wymaga, aby harcerz własnoręcznie uplótł sznur, który będzie nosił. Istnieje kilkanaście sposobów noszenia sznura, i mają one znaczenie jeżeli chodzi o funkcję właściciela. Niekiedy, ze względu na mnogość sposobów noszenia i wiązań sznura, ciężko określić jaką funkcję pełni noszący. Zależy to również od organizacji do jakiej dany harcerz należy. W celu uproszczenia wprowadzono pewne zasady, związane z kolorami sznurów, które są takie same dla wszystkich środowisk. Sznury te noszone są zawsze spod ramienia. Kolor brązowy sznura przy mundurze oznacza, ze osobą, która go nosi jest zastępowym, kolor zielony symbolizuje, że noszący pełny funkcję druha przybocznego, natomiast sznur granatowy zarezerwowany jest dla funkcji drużynowego. Osobna kolorystyka sznurów dotyczy także jednostek organizacyjnych.

Samarytanką w harcerstwie nazywamy ogół wiedzy i umiejętności dotyczących kwestii medycznych. Jak powszechnie wiadomo, w obliczu zagrożenia każdy człowiek zobowiązany jest do pomocy w zakresie na jaki pozwalają mu jego umiejętności. Harcerz, zdobywając wiedzę z zakresu pomocy medycznej, dowiaduje się jak między innymi postępować w przypadkach takich jak: zawał serca, uraz kończyny, porażenie prądem czy też w przypadku utraty przytomności. Wszystkim harcerzom przekazywana jest również wiedza, jak należy postępować w przypadku wypadku samochodowego. Odpowiednie przeszkolenie pozwala na redukcję szkód wynikających z nieszczęśliwego zdarzenia. Często może to uratować zdrowie a nawet życie poszkodowanego. Lepiej zrobić cokolwiek niż dołączyć do tłumu gapiów i biernie czekać na przyjazd karetki pogotowia, może okazać się, ze sanitariusze dotarli zbyt późno. Harcerze, jako grupa społeczna, której jednym z podstawowych założeń jest bezwzględna pomoc bliźniemu, zobowiązana jest również do tego typu pomocy.

Spotkania harcerskie to nie tylko zbiórki czy obozy w dobie internetu harcerze spotykają się na czatach i w odpowiednich grupach na portalach społecznościowych. Pozwala to na poznawanie nowych ludzi o podobnych poglądach i zainteresowaniach zamieszkujący nawet tysiące kilometrów od naszego miejsca zamieszkania. Na portalach poświęconych tematyce harcerskiej można skorzystać z szerokiej bazy gier, pląsów i gawęd harcerskich- idealnie narzędzie dla drużynowego, któremu skończyły się pomysły na zbiórki. Zainteresowani tematyką mogą zapoznać się również z bogatą historią harcerstwa, zarówno w Polsce jak i za granicą, mogą przeczytać biografie ludzi związanych z polskim skautingiem, poznać znaczenie poszczególnych symboli a przeczytać cytaty tematyczne. Zarejestrowani użytkownicy mogą wypowiedzieć się na forum na rozmaite kwestie, niekonieczne związane z motywem przewodnim portalu. Na pewno każdy, kto odwiedzi tego typu stronę, dzięki jej wszechstronności znajdzie coś co go mocno zainteresuje.

Zbiórka harcerska jest spotkaniem członków drużyny. Jest ona pewną całością, dlatego wszystkie elementy muszą być spójne. Jej ważna cechą jest obrzędowość, dobrze jest jeżeli spotkanie zaczyna się i kończy zawsze w taki sam sposób charakterystyczny dla danej grupy. Dobrze zorganizowana zbiórka harcerska zawsze ma jakiś motyw przewodni, w okół którego kręcą się wszystkie inne elementy. Nie można łączyć ze sobą tematów, aby nie wprowadzać zbędnego chaosu. Na zbiórce harcerskiej bawią się wszyscy, zarówno harcerze jak i drużynowy. Pozwala to na zmniejszenie dystansu i lepszą komunikację. Zajęcia do wykonania powinny być zaplanowane wcześniej i dobrane w taki sposób, aby każdy z uczestników zbiórki mógł wziąć w nich udział. Podczas spotkania harcerskiego występują zarówno elementy zabawy- gry zespołowe, śpiewanie, czy rysowanie jak i elementy edukacyjne. Na zbiórce harcerz może nauczyć się jak np. posługiwać się kompasem, co zrobić, gdy zgubi się w lesie, czy też rozpoznawać tropy leśnych zwierząt.

Prawa i obowiązki harcerza definiowane są przez Prawo Harcerskie. Zawiera ono zbiór 10 punktów, według których każdy harcerz powinien postępować. Prawo Harcerskie zabrania między innymi palenia tytoniu, czy spożywania napojów alkoholowych, dlatego też wielu starszych członków tej organizacji z szacunku do niej samej w pewnej chwili rezygnuje z przynależności do harcerstwa  na rzecz wymienionych wcześniej używek. Nie mniej jednak Prawo Harcerskie jest zbiorem wytycznych, którymi powinni kierować się młodzi ludzie. Prawo harcerzy ZHR różni się nieco od Prawa harcerzy ZHP, natomiast nie są to zasadnicze kwestie w których organizacje te się od siebie różnią. Cele ich są praktycznie takie same. Ważnym elementem jest również Przyrzeczenie Harcerskie- uroczysta deklaracja przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego lub ( w niektórych środowiskach) chusty harcerskiej, składana zazwyczaj na początku aktywności związanej z uczestnictwem w organizacji, jest one równoznaczne z przyjęciem do harcerstwa.

Harcerstwo w Polsce to odpowiednik brytyjskiego skautingu- ruchu młodzieżowego społecznego i pedagogicznego, który ma na celu samodoskonalenie i braterstwo, z definicji jest to ruch nie powiązany z organizacjami politycznymi, szanujący natomiast wartości religijne. Harcerstwo to instytucja z opierająca się na pewniej hierarchii i zasadach regulowanych przez Prawo Harcerskie. Mniejsze dzieci mogą wstąpić do Zuchów- jest to najmłodsza grupa metodyczna w organizacji harcerskiej. Zuchem może zostać dziecko będące w pierwszej klasie szkoły podstawowej, musi ono złożyć obietnicę zuchową i przestrzegać Prawa Zucha. Zbiórki gromad zuchowych zazwyczaj odbywają się z szkolnych świetlicach w zimie, a latem na szkolnych boiskach. Teoretycznie powinien występować podział na chłopców i dziewczynki, natomiast w praktyce jest to rzadko stosowane, zwłaszcza w gromadach o niskiej liczebności. Nieco starszy zuch, będący w czwartej klasie szkoły podstawowej, mający 10 lat może już zostać wcielony do drużyny harcerskiej.