Czuwaj !

Ogień towarzyszy harcerzom przy najważniejszych chwilach życia harcerskiego. Jest przy nich przy ślubowaniach i przy fascynujących opowieściach o zamierzchłych czasach. Ogniska dla harcerzy to nie tylko palące się drewno i pieczenie kiełbasek. Jest to czas rozmów, wspomnień i refleksji. Drużyny mają różne tradycje, niektóre gdy ognisko nie rozpali się od jednej zapałki nie zaczynają go, przez co harcerzy mija gawęda i śpiewy. Gawęda jest to najczęściej historia która niesie ze sobą wiele wskazówek dla młodszych harcerzy, jak powinni się zachowywać i jak harcerstwo wyglądało kiedyś i dziś. W miejskiej dżungli niestety nie ma miejsc na ogniska, co za tym idzie harcerze zastępują je innym ogniem. Kominki przebieg mają taki sam jak ognisko, są śpiewy i gawęda. Siedzi się do późnego wieczoru i rozmawia o wszystkich sprawach dotykających harcerzy. Wszyscy są dla siebie otwarci i przyjaźni. Często jest wesoło i radośnie, a innym razem poważnie i ogarniają wszystkich refleksje.

Szare Szeregi to kryptonim Związki Harcerstwa Polskiego w podczas II Wojny Światowej w latach 1939-1945. Szare szeregi zostały powołane przez Naczelna Radę Harcerską 27 września 1939 roku. Kryptonim organizacji powstał w Poznaniu, w 1940 roku został przyjęty na terenie całej Polski. Ciekawostką jest fakt, że nazwa Szare Szeregi to rozwinięcie skrótu SS. Pod koniec wojny organizacja liczyła prawie 9 tysięcy członków. Jedną z najbardziej znanych akcji  z udziałem Szarych Szeregów była akcja pod Arsenałem, podczas której uwolniono ponad 20 więźniów politycznych, dowódcą grupy był Tadeusz Zawadzki. Innym ważnym wydarzeniem było odbicie więźniów z obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu- miało to miejsce 20 maja 1943 roku. Równorzędnie do Szarych Szeregów funkcjonowały organizacje żeńskie. Najbardziej znane i znaczące to Związek Koniczyn i organizacja Bądź Gotów, bardziej związane z Szarymi Szeregami były Grupa Wykonawcza Łączniczek oraz Kolporterki, Zasługi harcerzy podczas II Wojny Światowej są wręcz nieocenione.

Harcerstwo jest organizacją o charakterze hierarchicznym. Dzięki możliwości zdobywania kolejnych szczebli w hierarchii, harcerze mają motywację do samodoskonalenia się. Kolejne stopnie w ZHP i ZHR nieco się od siebie różnią. Zanim harcerz tak na prawdę zostanie harcerzem i zacznie zdobywać pierwsze stopnie musi przejść próbę harcerską, przejście próby kończy się zdobyciem krzyża harcerskiego i przyrzeczeniem harcerskim. Zalecany czas próby wynosi od 3 do 6 miesięcy, aby zdać próbę harcerską należy znać i rozumieć prawo harcerskie i treść przyrzeczenia a także wykonać z zastępem przynajmniej jedno zadanie zespołowe. Pozostałe elementy ustalane są indywidualnie przez każdą drużynę. Zdobywanie stopni i przechodzenie prób to element wychowania harcerskiego, dzięki temu harcerze starają się być coraz lepsi, uczy postępowania według pewnych zasad. Określony jest pewien ideał, do którego należy dążyć. Harcerz bez stopnia w niektórych środowiskach zwany jest biszkoptem, ale nie jest to nazewnictwo używane oficjalnie.

Obozy harcerskie odbywają się co roku w lato, gdy większość harcerzy ma wolne od szkoły. Przygotowania do takiego wyjazdu trwają wiele miesięcy wcześniej. Komendant obozu zaprasza do zgrupowania wiele drużyn, zdarza się nawet tak, że na obóz wybiera się ponad 180 harcerzy. Każda z drużyn, tak jak i komendant zgrupowania, musi przygotować plan pracy począwszy od wyjazdu, aż do odjazdu z obozu. Samo zgrupowanie musi zapewnić obecnym harcerzom opiekę medyczną, ratownika wodnego,  kucharza, oraz zaopatrzeniowca. Często zdarza się tak, że te stanowiska obierają starsi harcerze, którzy są już mniej aktywni. Cała struktura obozu musi być zatwierdzona przez sanepid, który reguluje wszystko, łącznie z odległością pryczy od ziemi – harcerskiego łóżka zbudowanego z żerdek i wyplecionego linką. Nad komendantem również są zwierzchnicy harcerscy, którzy zajmują się sprawdzaniem finansów i planu pracy obozu. Sanepid tak samo jak i nadzór harcerski mogą w każdej chwili zamknąć obóz i odesłać wszystkich do domów. Na szczęście rzadko się to zdarza, a dzieci spokojnie wypełniają swoje harcerskie obowiązki.

Uniformem, który jest noszony przez polskich skautów jest mundur harcerski. Jego pierwotną funkcją była ochrona ubrań cywilnych, które mogły być zostać zniszczone. Jest wzorowany na mundurach wojskowych, dla harcerzy jest symbolem jedności i wspólnym mianownikiem dla całej harcerskiej braci. Szczegółowe wytyczne dotyczące stroju określają poszczególne organizacje zrzeszające harcerzy. Elementami munduru harcerskiego są bluza mundurowa (dla chłopców w kolorze szarym, bądź khaki, dla dziewcząt szare) spodnie (lub spódniczka w przypadku dziewcząt) oraz nakrycie głowy (rodzaj zależy od środowiska harcerskiego). Dodatki do munduru stanowią chusta i pierścień na nią, sznury, okrycie wierzchnie, krzyż harcerski, lilijka oraz pas harcerski. Wyróżnia się dwa typy mundurów- polowy i galowy. Obowiązkiem każdego harcerza jest dbanie o mundur i noszenie go z szacunkiem i godnością. Producenci mundurów działają na specjalnej licencji , którą określa główna siedziba ZHP.

Pierwowzorem dla polskiego harcerstwa jest skauting. Jest to ruch młodzieżowy zapoczątkowany na przełomie XIX i XX wieku  w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych Ameryki. Skauting to ruch społeczny, do którego mogą należeć wszyscy, najmniejszego znaczenia nie ma rasa, pochodzenie czy też wyznanie człowieka. Podstawowym celem skautingu jest rozwój młodego człowieka, pokazanie mu jak może w pełni wykorzystać swoje umiejętności zarówno fizycznie, duchowe jak i umysłowe, pokazuje jak powinien postępować przykładny obywatel i członek wspólnoty. Również Prawo Harcerskie w Polsce opiera się na sformułowanym przez Roberta Baden-Powella of Gilwell, poszczególne punkty zostały w nieznacznym stopniu zmodyfikowanie, ale ogólna idea pozostała niemal taka sama. Do podstawowych obowiązków zarówno skauta jak i harcerza należą: pomoc bliźniemu, dotrzymywanie obietnic, rycerskie postępowanie, dbanie o zwierzęta i przyrodę, zachowanie pogody ducha oraz pozostawanie w czystości w myśli, mowie i uczynku

Harcerze są grupą społeczną zdecydowanie zasługującą na szczególną uwagę. Ci młodzi ludzie, dobrowolnie zrzeszeni w grupy, bardzo często zajmują się pomocą ludziom potrzebującym. Nie rzadko pracują jako wolontariusze w szkołach- pomagając słabszym uczniom w odrabianiu lekcji, organizują zabawy w świetlicy. Spotkać można ich również w domach opieki i hospicjach, gdzie zajmują się ludźmi starszymi i chorymi. Harcerze mieli swój udział także w ograniczaniu skutków wielkiej powodzi w 1997 roku. Za każdym razem jest to pomoc zupełnie bezinteresowna, wykonywana tylko i wyłącznie z potrzeby serca, nie nastawiona na zysk, choć tak naprawdę obowiązek pomocy bliźniemu zawarty jest w spisie 10 praw, którymi powinien kierować się każdy harcerz. Te młode osoby, które podejmują się tego typu obowiązkom, zdecydowanie zasługują na szacunek ze strony każdego innego człowieka. Jest to naprawdę piękna i wzniosła inicjatywa, która zasługuje na szczególny podziw. Wszak nie każdy jest w stanie sprostać tym wyzwaniom.

Obrzędowość jest cechą szczególnie charakterystyczną dla polskiego ruchu harcerskiego. Może być ona różna dla każdej jednostki organizacyjnej. Podstawowe jednostki to np. gromada zuchowa, czy drużyna harcerska. Elementami obrzędowości danej grupy są: jej powitanie i pożegnanie, sposób przyjmowania nowych członków do grupy, sposób nadawania barw, sposób organizacji środków finansowych, elementów tych może być oczywiście znacznie więcej, nie są stawiane żadne ograniczenia. Bardzo często obrzędowość w gromadzie, czy drużynie harcerskiej ma wspólne elementy, bądź nawiązuje do obrzędowości całego szczepu. Zachowanie tych elementów wzmaga u członków drużyny lub gromady poczucie przynależności do reszty, potęguje również wrażenie, że grupa społeczna, do której należą jest wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Nie należy jednak przesadzać, jeżeli chodzi o ilość elementów obrzędowych, ich nadmiar może przynieść efekt zupełnie odwrotny do zamierzonego, jak wszędzie, konieczne jest zachowanie pełnej równowagi.

Wielu rodziców zastanawia się jak wychować swoje dziecko, aby nie nasiąknęło ono pozbawionymi wartości treściami płynącymi z mediów oraz destruktywnymi zachowaniami zaczerpniętymi od innych ludzi. W dobie, gdzie ciężko o poważne autorytety, na których dziecko mogłoby się wzorować warto zaproponować swojemu synowi czy córce wstąpienie do harcerstwa. Organizacja ta ma silnie patriotyczny charakter, kieruje zainteresowania młodego człowieka w stronę historii, zwiększa świadomość bycia Polakiem. Ponad  to uczy samodoskonalenia, dyscypliny oraz tego jak słusznie postępować w życiu. Pełni ogromną rolę w procesie poznawczym i wychowawczym dziecka. Młodsze dzieci będą miały okazję do wielu zabaw w swojej grupie rówieśniczej, zabaw na świeżym powietrzu, dzięki temu będzie mogło  choć na chwilę oderwać się od telewizora czy gry komputerowej. Dzięki przynależności do harcerstwa dziecko pozna istotne wartości, które być może odwiodą je w przyszłości od zagrożeń współczesnego świata, takich jak np. alkohol czy narkotyki.

Zbiórka harcerska jest spotkaniem członków drużyny. Jest ona pewną całością, dlatego wszystkie elementy muszą być spójne. Jej ważna cechą jest obrzędowość, dobrze jest jeżeli spotkanie zaczyna się i kończy zawsze w taki sam sposób charakterystyczny dla danej grupy. Dobrze zorganizowana zbiórka harcerska zawsze ma jakiś motyw przewodni, w okół którego kręcą się wszystkie inne elementy. Nie można łączyć ze sobą tematów, aby nie wprowadzać zbędnego chaosu. Na zbiórce harcerskiej bawią się wszyscy, zarówno harcerze jak i drużynowy. Pozwala to na zmniejszenie dystansu i lepszą komunikację. Zajęcia do wykonania powinny być zaplanowane wcześniej i dobrane w taki sposób, aby każdy z uczestników zbiórki mógł wziąć w nich udział. Podczas spotkania harcerskiego występują zarówno elementy zabawy- gry zespołowe, śpiewanie, czy rysowanie jak i elementy edukacyjne. Na zbiórce harcerz może nauczyć się jak np. posługiwać się kompasem, co zrobić, gdy zgubi się w lesie, czy też rozpoznawać tropy leśnych zwierząt.